Wereldtop uit Amerongen

AMERONGEN Wie Moccamaster Technivorm googelt, stuit op lovende recensies en lyrische filmpjes op YouTube, in vele talen. Ook talrijke officiële onderscheidingen bewijzen het: 's werelds beste filterkoffiezetapparaten komen misschien wel uit Amerongen.

In de voorjaarsvakantie opende de Technivormfabriek bij uitzondering haar deuren voor het algemeen publiek. Tientallen deelnemers kwamen af op de rondleiding geïnitieerd door Cursusproject Amerongen. Een kijkje in de fabriek waar sinds de jaren zestig al miljoenen apparaten de deuren verlieten. President-directeur Gerard-Clement Smit en algemeen directeur Ina ten Donkelaar waren bij de rondleiding aanwezig om de gasten te verwelkomen.

Industrieel ontwerper en constructeur Smit is ondanks zijn 85 jaar nog dagelijks te vinden bij Technivorm, het bedrijf waarvan hij de grondlegger is en dat ooit begon als ontwerpbureau. Smit ontwikkelde destijds in opdracht van derden zoals Tomado, waarvoor hij ladders en stapelrekken bedacht. In 1964 besloot hij uit ongeduld over lange doorlooptijden zijn ontwerpen zelf te gaan produceren. Het eerste product was een innovatieve koffiemolen, die de koffiebonen homogeen maalde en bovendien niet verhitte tijdens het maalproces. Dit was het begin van een ononderbroken reeks successen van Technivorm, dat in 2014 het 50-jarig jubileum vierde.

Nog steeds fabriceert Technivorm koffiemolens, maar de wereldwijde bekendheid kwam met het eerste koffiezetapparaat dat Smit in 1968 ontwierp. ,,In de jaren zestig was er één koffiefilterapparaat op de markt, de Wigomat. 'Dat kan ik beter' dacht ik toen ik het zag." Smit bewees dit in de vijftig jaren die volgden met tientallen internationale patenten.

DOUWE EGBERTS Van zijn eerste koffiezetapparaat verkocht Douwe Egberts alle 150.000 exemplaren, die het voor zes jaar had besteld, al in het eerste jaar. In Amerongen viel bijna niet op te werken tegen de vraag. ,,Busjes reden af en aan om onderdelen aan te voeren. Er werd veel overgewerkt."

Bij toeval draaide de hele loopbaan van de heer Smit vervolgens om koffie. Gevraagd naar die eerste jaren, kijkt hij niet onverdeeld gelukkig terug: ,,Het was een vliegende start, maar ik werd totaal geabsorbeerd door wat er allemaal gebeurde. Telkens reed ik met de hoofdinkoper van Douwe Egberts uit Utrecht naar hun laboratorium helemaal in Joure om tests te doen. Tijd voor familie, vrienden of ontwerpen had ik niet meer. Het legde 100 procent beslag op mij."

In plaats van ontwerpen moest Smit ineens een fabriek aansturen die maar bleef groeien. In verschillende fasen werd de fabriek uitgebreid. Soms was het moeilijk om voldoende personeel te vinden. Ina ten Donkelaar, die bij Technivorm begon als fabrieksmeisje, vertelt:,,In 2000 begonnen we daarom zelf een uitzendbureau in Erfurt. Zo kwamen we aan ruim veertig Duitse werknemers waarvan ongeveer de helft nog altijd in dienst is. Door de week wonen ze in Amerongen en op vrijdag gaan ze weer naar huis."

Technivorm heeft ook een netwerk van thuiswerkers: ,,Zij doen voor ons het kleine 'priegelwerk', zoals het doppen van de overlooppijpjes. We hebben een wachtlijst van vijftig mensen voor het thuiswerk, zo populair is het. Toen één van onze thuiswerksters van meer dan negentig jaar overleed, vroeg haar familie of ze het over mochten nemen. Ze zaten altijd zo gezellig aan tafel te doppen samen, vertelden ze." De ruim 150 werknemers in de fabriek komen uit de hele regio en worden dagelijks met twee bussen opgehaald. ,,De band met het bedrijf is sterk, veertigjarige jubilea van werknemers zijn bij ons geen uitzondering", vertelt Ten Donkelaar, die zelf ook al decennia in dienst is.

KWALITEIT De inmiddels meer dan twintig verschillende Moccamaster-koffiezetters van Technivorm zijn verkrijgbaar in ruim 200 varianten, en worden in Amerongen stuk voor stuk met de hand in elkaar gezet. Het geheim achter de apparaten is, volgens eigen zeggen, de precisie waarmee ze worden geproduceerd en de hoogwaardige materialen waarvan ze worden vervaardigd. Waar mogelijk komen de onderdelen uit Nederland, anders uit Europa. Het essentiële onderdeel, het roodkoperen verwarmingselement, wordt in huis geproduceerd. Voor distributie wordt elk individueel apparaat uitgebreid gecontroleerd. Over productie in lagelonenlanden heeft Smit nooit een seconde nagedacht: ,,We willen constante kwaliteit leveren, en dat kan alleen als je erboven op zit. Onze apparaten zijn in aanschaf iets duurder, maar hebben een veel langere levensduur."

Zelfs apparaten uit 1969 blijken nog in gebruik. ,,Vorig jaar heb ik een klant gelukkig kunnen maken met het overlooppijpje van mijn vaders oude apparaat", zegt Ten Donkelaar. "Hij liet ons nog weten hoe blij zijn moeder was dat ze haar koffiezetter kon blijven gebruiken."

KEURMERK Alle Moccamasters hebben het kwaliteitskeurmerk van de European Coffee Brewing Centre en krijgen tien jaar garantie mee. Volgens de richtlijnen wordt een perfecte kop koffie gemaakt met water dat tussen de 92 en 96 graden warm is met een contacttijd tussen koffie en water van 5 à 6 minuten. De Moccamaster doet dit het beste van alle apparaten ter wereld, blijkt keer op keer uit tests door internationaal gerenommeerde instituten en media. Bloggers wereldwijd prijzen de prestaties van hun geliefde Moccamaster en wisselen via video's tips uit hoe je er de lekkerste koffie mee zet. ,,Als je zulke commentaren krijgt, moet je ook zorgen dat het zo blijft. Het schept verplichtingen", aldus Gerard-Clement Smit.

Voorwaarde voor het lekkerste 'bakkie' is volgens hem wel het gebruik van eerste klas koffiebonen, die je net voor het zetten maalt. Het liefst met een koffiemolen van Technivorm natuurlijk. Op de vraag of hij uit drie koppen koffie, gezet met verschillende apparaten, blindelings de Moccamasterkoffie zou herkennen, antwoordt Smit zonder enige aarzeling bevestigend.

IN TREK Filterkoffie is de afgelopen jaren weer steeds meer in trek en is volgens onderzoek nog de gezondste koffievariant ook. Vooral in Scandinavië en de Verenigde Staten is men gek op de filterkoffie van de Moccamaster, plus het design. ,,In Scandinavië koopt men gerust een geel exemplaar voor pasen, en een rode voor kerst, naast het doordeweekse apparaat", vertelt Ten Donkelaar. De vrolijke kleuren van de behuizingen springen er ook echt uit tijdens de rondleiding door de fabriek, die per dag 2.200 apparaten produceert.

Het meest trots is de Technivormdirectie op type 741, het apparaat dat in 1974 ontwikkeld werd en twee jaar later op de markt kwam: ,,Dit is nog steeds ons meest verkochte apparaat, een echte evergreen."