• Gerard van Wijk

Welnúh stopt, werk gaat door

HEUVELRUG Welzijnsstichting Welnúh zal in 2017 ophouden te bestaan. Dat is de verwachting van het bestuur van Welnúh en de gemeente Utrechtse Heuvelrug. De veranderingen in de manier van denken en werken die een aantal jaren geleden in gang zijn gezet, beginnen effect te sorteren.

Gerard van Wijk

Bovendien is Welnúh zo klein geworden dat een zelfstandig bestaan niet langer gerechtvaardigd lijkt. Een gesprek met Ellen Olde Bijvank, voorzitter van Welnúh en Hans Nijhof, wethouder voor onder meer het welzijnsbeleid over de andere aanpak van het welzijnswerk.

HEUVELRUG ,,Vrijwilligers zijn heel lang heel loyaal betrokken geweest bij Welnúh en nog steeds en niet voor iedereen is altijd even duidelijk waarom we die veranderingen allemaal doorvoeren." Voorzitter Olde Bijvank geeft het spanningsveld aan, waarin bestuur en directie van Welnúh de afgelopen jaren hebben moeten opereren. Van een uitvoerende organisatie met een groot aanbod aan activiteiten ondersteund door vrijwilligers moest Welnúh mee in de maatschappelijke trend die vroeg om meer eigen kracht en zelforganiserend vermogen van inwoners. Voor Welnúh betekende dat de omslag van statisch aanbod van activiteiten en zelf uitvoeren, naar faciliteren en verbinden. Dat resulteerde in drie kerntaken: de makelaarsrol, inclusief ondersteuning van vrijwilligersorganisaties en informele zorg, het jongerenwerk en ondersteuning van mantelzorgers. Een tweede ontwikkeling is de invoering in 2014 van dorpsgericht werken. Olde Bijvank: ,,Voorheen was alles centraal, nu de medewerkers in de dorpen werden gepositioneerd hebben de sociale dorpsteams zich in een jaar of twee organisch ontwikkeld." Nijhof valt bij: ,,Dorpsgericht werken is de participerende burger op zijn best. Die moet je zoveel mogelijk de ruimte geven. En dan heb je het wat mij betreft niet meer over een burger die participeert, maar over een overheid die participeert bij processen van burgers." De veranderingen zijn nu zo'n twee jaar onderweg. De nieuwe werkwijze moest niet alleen in de dorpen zijn beslag krijgen, ook Welnúh en gemeente moesten weer op dezelfde frequenties afstemmen om goed contact te krijgen en elkaar te verstaan. Olde Bijvank: ,,Inhoudelijk zijn we het hoe langer hoe meer met elkaar eens en we mogen inmiddels iets van elkaar vinden zonder dat we op andermans verantwoordelijkheden gaan zitten."

VERANDERINGSPROCES Dat herstelde vertrouwen leidt er toe dat het veranderingsproces zich in rap tempo voltrekt. De samenwerking van verschillende disciplines in de dorpsteams ontwikkelt zich op een organische manier. Olde Bijvank: ,,Onze consulenten zijn gedetacheerd bij de gemeente. Sommigen zijn zowel consulent als sociaal makelaar. Ze werken steeds vaker samen met het dorpsteam en zijn daarom van veel meer waarde."

Nijhof: ,,Ik merk dat er veel energie en drive zit bij de mensen van Welnúh en de anderen in de dorpsteams, juist omdat de lijnen kort zijn." Formeel is nog geen besluit genomen over de beëindiging van Welnúh. Nijhof: ,,We hebben het voornemen om de dorpsteams te verzelfstandigen, daar is de gemeenteraad al over ingelicht. Om een paar redenen. Niet in de laatste plaats willen we van het beeld af dat de dorpsteams van de gemeente zijn. Je merkt dat het voor sommige inwoners een drempel is, of dat het het beeld geeft van oh dat zijn een stel ambtenaren die hebben geen verstand van hulp, ondersteuning of zorg. In de dorpsteams zitten gedreven professionals. Naar ons idee horen ook de mensen van Welnúh onderdeel te worden van die nieuwe stichting. Je houdt niet het merk Welnúh als zodanig in de lucht, maar de welzijnsfunctie is wel verankerd in de dorpsteams."

BELBUS In 2017 is er vermoedelijk nog steeds een grote activiteit die niet verzelfstandigd is. Nijhof: ,,Ik vind de belbus een heel belangrijke voorziening die wij graag in stand willen houden. Om twee redenen: omdat het een dienst levert waar echt vraag naar is, van inwoners en van mantelzorgers die dan geen dagbesteding hoeven te doen. Maar ook voor de instellingen die de zorg verlenen, die hebben laten weten er geen belangstelling voor te hebben. En het is belangrijk voor de vrijwilligers, want het geeft ook veel voldoening."

Olde Bijvank: ,,We zijn vol in gesprek met partijen. Binnenkort spreken we ook met de vrijwilligers zelf. We willen dit zo zorgvuldig mogelijk doen. De gemeente heeft laten weten voor drie jaar middelen vrij te willen houden, zodat de belbusorganisatie door kan gaan. Wij zijn er hard mee bezig, maar ik kan me heel goed voorstellen dat het voor de vrijwilligers veel te langzaam gaat.' Zowel de wethouder als de voorzitter bezweren dat stoppen met de belbus niet de inzet is."

KAMPWEGKERK Olde Bijvank zegt daarover: ,,Door de krimp in de organisatie is de Kampwegkerk eigenlijk overbodig geworden. De publieksfunctie is sterk afgenomen en gaat dit najaar stoppen. We moeten ook duidelijk zijn naar inwoners. Voor de vrije inloop is de ruimte niet meer beschikbaar." Welnúh heeft de verhuurder laten weten dat het pand verkocht zou kunnen worden. Dat gebeurt in overleg met de gemeente. De verhuurder, Heuvelrug Wonen, heeft inmiddels bij de gemeente een verzoek ingediend om het pand te mogen verkopen.

VRIJWILLIGERS Tot slot zegt Olde Bijvank: ,,Voor sommige vrijwilligers betekent het einde van de activiteiten een soort rouw. Je neemt iets af van mensen, het was een soort familie." Nijhof: ,,Ik wil dat graag ondersteunen. Je vraagt veel van mensen als je zegt we gaan veranderen, we gaan het anders doen, terwijl je jarenlang met volle energie iets hebt gedaan waarvan je weet dat je dat goed hebt gedaan.

Het gaat er niet om of het goed of verkeerd was, het gaat er om dat we nu dingen anders willen doen. De vrijwilligers zijn niet genoeg te prijzen. We hebben ze echt nog keihard nodig."