• Kees de Kroon

'Groen is het goud van de Heuvelrug'

HEUVELRUG Met haar natuurwaarden, landschappen en historische erfgoed is het goed toeven op de Utrechtse Heuvelrug. De kwaliteit van natuur en landschap is de sleutel tot het economisch succes van deze regio. Janine Caalders, voorzitter van het Nationaal Park: ,,Vanuit de bron Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug (NP) samen op weg de groene heuvelrug aantrekkelijk te houden."

Kees de Kroon

Het Nationaal Park startte in 2003 met het gebied wat nagenoeg de huidge gemeente Utrechtse Heuvelrug overlapt (Driebergen-Rhenen onder de A12). In 2013 werd het deel tot aan de A28 toegevoegd. Feitelijk strekt de Heuvelrug zich uit tot aan het Gooimeer. Het is de bedoeling dat die hele Heuvelrug de status Nationaal Park gaat krijgen. Dat wil zeggen: 20.000 hectare aaneengesloten natuurgebied, met onder meer dan tweehondend hooggeklasseerde particuliere landgoederen, die zich uitstrekken over zeventien gemeenten, drie waterschappen en twee provincies.

AMBITIEKAART Janine Caalders is sinds een jaar de voorzitter van het Nationaal Park. Een belangrijke taak van haar is om vorm te geven aan de uitbreiding en vernieuwing van het park. ,,Gelukkig ontmoet ik daarbij veel enthousiasme en ambitie bij partijen in het gebied." Die zijn nu in vijf clusters aan het plannen en uitvoeren. 'Welke stappen worden dan gezet en wat leveren die op?', zijn de primaire vragen aan haar.

UITBREIDING ,,Versteviging van de ruimtelijke samenhang lukt het best vanuit de hele Heuvelrug. Reeën trekken zich immers niks aan van gemeente- of provinciegrenzen. Het gebied van de Grebbeberg in Rhenen tot aan het Gooimeer in Laren is al één sinds de voorlaatste ijstijd 150.000 jaar geleden. Er bestaan nu al, bijvoorbeeld op het Leersumse Veld, zoneringsgebieden voor recreatie en stille natuur waar het wild kan rusten. Er moet ruimte zijn voor natuur, maar ook voor bijvoorbeeld bedrijven en cultuurhistorie, landbouw en water.''

ECONOMIE ,,Het groen is letterlijk het goud van de Heuvelrug en is een belangrijke reden dat het hier goed toeven is voor bewoners en bedrijven. Het woongenot is hoog - de WOZ-waardes liggen gemiddeld 17 procent hoger dan het landelijk gemiddelde - en de economie bloeit. De wijde regio profiteert daarvan mee, bijvoorbeeld ook de kenniseconomie in en rond de stad Utrecht. Als we dat willen behouden dan is het zaak om zuinig te zijn op onze natuur en cultuurhistorie. Daarom denken we na over de manier waarop we samenhang kunnen brengen tussen lusten en lasten.''

TOERISME EN RECREATIE ,,De Heuvelrug mag zich verheugen in een groeiende groep bezoekers. Het is goed dat mensen kunnen genieten van dit mooie gebied en het is goed voor de economie van de dorpen. Het is wel belangrijk dat de balans goed blijft en dat kwetsbare plekken niet overlopen worden. Goed zoneren helpt daarbij: 90 procent van de mensen die de natuur ingaan blijft binnen een straal van 1 kilometer vanaf de parkeerplaats. Op markante, gemakkelijk per openbaar vervoer of auto bereikbare plaatsen zijn daarom al zogenaamde Toeristische Overstapplaatsen aangelegd. Wat ook helpt is samenwerking met horecaondernemers en recreatiebedrijven. Er gaat dit seizoen een proef lopen met het vragen van een geringe bijdrage aan bezoekers in restaurants voor de natuur en de recreatievoorzieningen. Mountainbikers kopen jaarlijks hun vignet waarmee ze bijdragen aan het onderhoud van de paden. Hier en daar worden nog wel knelpunten ervaren. Dat blijven aandachtspunten voor ons. De grote winst is echter dat door de aanleg van deze paden het 'wildfietsen' door de natuur met 90 procent is afgenomen. Bovendien onderhouden 300 vrijwilligers grotendeels zelf de paden. Deze zomer starten we ook een samenwerking met Naturalis (bekend van Freek Vonk). Kinderen kunnen dan zelf aan het werk gaan om vlindertjes , visjes en bloemen te gaan onderzoeken onder leiding van ervaren onderzoekers. Zie vanaf juli www.np-utrechtseheuvelrug.nl.''

EIGENAARSCHAP ,,Er is op de Heuvelrug veel betrokkenheid bij de omgeving. Zo zijn er bijvoorbeeld heel veel vrijwilligers actief bij Staasbosbeheer, Het Utrechts Landschap, Natuurmonumenten of bij een van de vele kastelen en buitenplaatsen. Dat al deze schoonheid onderdeel uitmaakt van het Nationaal Park is nog minder bekend, terwijl het natuurlijk heel bijzonder is dat we hier wonen en werken in een van de mooiste natuurgebieden van Nederland.''

ORGANISATIE Met zoveel betrokken partijen is het belangrijk dat iedereen zich vertegenwoordigd voelt en dat er tegelijkertijd een slagvaardige organisatie is die zaken voor elkaar krijgt. ,,Misschien is dit wel mijn belangrijkste opgave daarin te sturen", zegt de bedachtzaam formulerende voorzitter. ,,Ik wil graag dat we zoveel mogelijk gebruik maken van alle kennis en energie die er is. Zodat we als Nationaal Park vooral een koepel zijn die een extra impuls geeft.''

Een bijdetijds uitdagend voorzitterschap, maar ook een dankbare taak er voor de Heuvelrug aan te mogen werken. En ook hier staat de juiste persoon op de juiste plaats voor haar taak.