Doornse journaliste schrijft boek over levenseinde

DOORN Is er nog 'iets' na de dood? Ga je naar de hemel of kom je weer terug in een volgend leven? Kun je je op de dood en het eventuele lijden voorbereiden? Het zijn vragen waar iedereen wel eens over nadenkt. Antwoorden op deze vragen kunnen zeer uiteenlopend zijn, zo ontdekte de Doornse journaliste Korine van Veldhuijsen.

Gizella Komondy

Zij interviewde professionals in de zorg, terminaal zieken en vertegenwoordigers van verschillende geloofsopvattingen voor het boek 'Hoe overleef ik mijn dood', dat morgen in de winkel ligt.

REÏNCARNATIE ,,Tijdens lessen in Oosterse wijsbegeerte die ik sinds eind 2008 volg, ontdekte ik dat hindoes en boeddhisten op een hele andere manier naar de dood kijken. Zij geloven in de cirkel van leven en dood, in wedergeboorte, en zien de laatste levensfase als een uitgelezen kans om te groeien en te leren als mens. Om bijvoorbeeld meer in liefde en vrede met zichzelf en met anderen te komen. Daarom kijken zij anders tegen lijden, sterven én leven aan.''

EUTHANASIE ,,Door de lessen Oosterse wijsbegeerte ben ik anders tegen de discussie over euthanasie gaan aankijken en vroeg ik mij af hoe het zit met de andere kant: de zingeving van dood en lijden. Ik vroeg mij ook af welke factoren een rol spelen bij het lijden dat vooraf gaat aan het sterven; of lijden misschien een functie heeft en hoe je je het beste kunt voorbereiden op de dood.' Ik wilde het onderwerp als journalist verkennen en inzicht geven in verschillende zienswijzen. Ik hoop dat dit boek mensen uitnodigt om na te denken over het einde van hun leven en hoe ze willen dat dierbaren handelen als het zover is.''

OPENHEID Tijdens haar zoektocht naar antwoorden interviewde Korine terminaal zieke mensen, vertegenwoordigers van verschillende religies en levensbeschouwingen als priester Antoine Bodar, humanist Boris van der Ham, opperrabbijn Jacobs en diverse zorgprofessionals die werken met stervende mensen. ,,Wat mij het meest verraste, is de hartelijkheid waarmee ik werd ontvangen. Ik dacht dat ik, vooral van ernstige zieken, veel zou vragen, maar het bleek hen ook veel te geven. Ze waren dankbaar dat ze konden vertellen wat hen bezighoudt. De openheid waarmee zij hun verhaal vertelden, heeft mij diep geraakt.''

HARTVERSCHEUREND De gesprekken resulteerden in zeventien mooie, bemoedigende en ook hartverscheurende verhalen, zoals die van de 40-jarige Cisca die het leven zo lang mogelijk wilde rekken, zodat haar 2-jarige dochtertje een paar echte herinneringen aan haar zou overhouden. Tot het eind bleef ze hoop houden. Cisca heeft nog net de derde verjaardag van haar dochter meegemaakt.

ACCEPTATIE Naast verschillen in hoe mensen met uiteenlopende levensopvattingen naar de dood kijken, zijn er ook overeenkomsten. Zo blijkt dat voor alle mensen in hun laatste fase de relatie met anderen het belangrijkste zijn. Ook acceptatie van het onvermijdelijke feit dat het einde nabij is, is heel belangrijk. Acceptatie maakt pijn en het sterven draaglijker. Priester Antoine Bodar zei hierover: 'Maak de dood tot je vriend. Dan kun je in vrede sterven én leven'. En de Leersumse spiritueel leraar van Korine, Henny Blom, vertelde: 'Oefen je elke dag in het loslaten en afscheid nemen. Als het dan zover is, ben je in staat je over te geven.' Boeddhist Taklung Matul Rinpoche vergeleek sterven met het verwisselen van kleren. 'Je verruilt het ene leven voor het andere.'

ANGST Omgekeerd is angst ook van invloed op pijnbeleving. Ruben van Coevorden, arts in het Joods hospice Immanuel, zegt hierover: 'Pijn heeft veel dimensies. Als ik de pijn bij mensen niet onder controle krijg, ga ik op zoek naar de angstfactor. Als ik de angst behandel, lukt het ook om de pijn onder controle te krijgen.' Pijnbestrijding kan invloed hebben op het acceptatieproces en het loslaten. Rie den Doelder, hospiceverpleegkundige in de Wingerd in Amerongen, vertelde dat mensen pas toekomen aan afscheid nemen als de fysieke pijn te dragen is.

MEDITATIE ,,Ook heb ik veel geleerd van Kirsten DeLeo zen hospicemedewerkster in de Verenigde Staten'', vertelt de Doornse schrijver. ,,Zij helpt mensen die dood gaan rust en vrede te geven door er onvoorwaardelijk voor ze te zijn, naar hen te luisteren en met hen te mediteren. Ze vraagt mensen beelden op te roepen waaraan zij goede herinneringen hebben en deze te voelen als het moment van de overgang daar is. Ook Kirsten ervaart dat de relaties met anderen op het laatst het allerbelangrijkste zijn en ze blijft zich erover verbazen hoeveel liefde mensen nog kunnen geven op het sterfbed.''

MEER VERBONDEN Van Veldhuijsen: ,,Het boek heeft mij veel gebracht. Door alle ingrijpende verhalen ben ik de schoonheid en de kwetsbaarheid van het leven beter gaan voelen. Ik ben meer met de dood gaan leven en daardoor voelt het leven ook anders. Ik voel mij meer verbonden met het leven.''

SIGNEERSESSIE Op zaterdag 2 april signeert Korine van Veldhuijsen tussen 14.00 en 16.00 uur haar boek 'Hoe overleef ik de dood?' bij The Readshop in Doorn.