Kijk op cultuur: Sinds 1927: 'Oranjevaasjes'

En de week kleurde oranje….. Alle royaltyfantasie en -werkelijkheid werd de afgelopen dagen de huiskamer binnen gebracht in beeld en krant. Zelfs in deze Kaap stond een artikel van een kleurrijke 'Oranjeverzamelaarster'. Mijn schamele oranjebezit bestaat slechts uit twee erfstukken: een klein oranje busje op formaat van een beschuit met daarop een gekroonde ooievaar en heel groot de letters J en B. U snapt al waar dit voor staat: Juliana en Bernhard werden verblijd met hun eerste kind, onze huidige koningin Beatrix. door Nicole van der SchaafDit simpele blikje werd in 1938 uitgereikt op de scholen met daarin een echt Verkade beschuitje. Mijn tweede object betreft een zogenaamd 'Oranjevaasje'; niet zomaar een oranje gekleurde vaas, maar een vaas met traditie. Al sinds 1927 wordt bij een bijzondere gelegenheid van ons koningshuis een 'Oranjevaasje' uitgebracht. Per gebeurtenis wordt een bekende ontwerper door de Glasfabriek Leerdam gevraagd een idee te leveren voor de fabricage van zo'n vaasje. Alle vaasjes bijeen vormt het natuurlijk een schitterende collectie, maar ik bezit er slechts één, in 1945 ontworpen door A.D. Copier; het zogenaamde 'Bevrijdingsvaasje'. Onze Heuvelrug en het gelijknamige archief bieden weinig oranje-aanknopingspunten. Wellicht is de beste link nog de voormalige uitspanning 'De Prins van Oranje' in Driebergen. In 1713 breidde de Driebergse kleermaker Van Dijk zijn bedrijf aan de Hoofdstraat uit met een herberg die aanvankelijk de naam 'Prins van Vrieslandt' droeg. Deze Friese Oranje prins heette voluit Willem Karel Hendrik Friso van Oranje Nassau. Toen hij in 1747 erfstadhouder werd als Willem IV, werd de herberg omgedoopt tot 'De Prins van Oranje'. Of er ooit een oranje prins gelogeerd heeft vertelt het verhaal niet. De herberg werd rond de vorige eeuwwisseling een hotel, maar omstreeks 1920 namen winkels en appartementen de plek in van het hotel.Maar, de schaarse 'Oranjelegendes' op de Heuvelrug weerhielden ons er niet van massaal het 'Oranjevaasje' te bestellen dat verscheen ter ere van de 75ste verjaardag van Koningin Beatrix. Een collectorsitem. De producent van het fraaie vaasje, de Glasfabriek Leerdam, verklapte alvast dat het oranje 'Koningsvaasje' vrijwel gereed is. Op 30 april zal het door de ontwerper Willem Noyons ontworpen vaasje gepresenteerd worden.Binnen de oranjevaasjes-cultuur en verzamelwoede is het bovengenoemde vaasje van Copier nog altijd favoriet. Alle vaasjes in de reeks zijn met de hand gemaakt binnen de glasblaastechniek; het ontwerp van Copier is echter van persglas, een mechanisch procedé dat veel goedkoper was. Bij de verschijning van dit 'Bevrijdingsvaasje', in 1945, speelde die kostenfactor natuurlijk een belangrijke rol. Hetzelfde oranje-persglas werd toentertijd ook gebruikt voor achterlichten van fietsen. Alle Oranjevaasjes zijn te zien in het Nationaal Glasmuseum, Leerdam. Reacties: kunstenvliegwerk@kpnmail.nl