• Ellen Lodder
  • Ellen Lodder

Dorpsgericht werken, hoe doen we dat?

HEUVELRUG ,,De dorpsnetwerken draaien, de dorpsbudgetten worden goed gebruikt, iedereen weet de dorpscoördinatoren te vinden." Wethouder Hans Nijhof spreekt klare taal, als hij de aftrap doet voor een bijeenkomst waar zo'n zeventig inwoners uit alle dorpen komen meepraten over 'de toekomst van de gemeente en van uw dorp'. Maar is die duidelijkheid over dorpsgericht werken er aan het eind van de avond ook nog?

Gerard van Wijk

Sinds de gemeente Utrechtse Heuvelrug in 2006 is ontstaan, is de eigenheid van de dorpen een terugkerend thema. Eind 2011 introduceerde de gemeenteraad het dorpsgericht werken en stelde in een visie vast wat dat betekende voor de lokale samenleving en de ambtelijke organisatie. Kenmerkend was de leidende positie van de gemeente, kortweg getypeerd door: 'de inwoner denkt mee met de gemeente'. Inmiddels is die opvatting op papier in ieder geval omgedraaid. Nu is het vertrekpunt: 'de gemeente denkt mee met de inwoner'. Het raadsprogramma 2014-2018 heeft als motto "de inwoner centraal'. De nieuwe inzichten hebben gevolgen voor de ambtelijke organisatie. Sinds begin januari van dit jaar is dorpgericht werken een programma waar de hele organisatie aan werkt.

ANDERSOM Door de veranderende rol van de overheid, als gevolg van onder andere de transities in het sociale domein, door bezuinigingen en het adagium dat de inwoner centraal staat, vraagt de gemeenteraad om een nieuwe visie op dorpsgericht werken en in feite op het bestuur van de gemeente. Sinds de invoering van het dorpsgericht werken is een aantal instrumenten beschikbaar: de dorpsagenda, het dorpsnetwerk, het dorpsbudget, de dorpswethouder en de dorpscoördinator. Die staan ten dienste van de inwoner 'die zijn eigen leven vorm geeft; zo nodig springt de gemeente bij.' Maar hoeveel gemeente of hoeveel dorp willen de inwoners? Die vraag stond centraal op woensdag 5 oktober in het Cultuurhuis in Doorn.

Per dorp, in zeven werkgroepen, bogen de deelnemers zich over vier modellen. In een oplopende reeks van 'Ik kies een gemeenteraad en dat is genoeg' tot 'Ik kies eens in de vier jaar een dorpsraad die de bevoegdheid heeft om met eigen budget keuzes te maken voor mijn dorp.' Drie rondes zonder en met onderlinge discussie, inclusief knip- en plakwerk om denkrichtingen bij te stellen, leidden niet tot een eenduidige opvatting. Het kleinste gemene veelvoud kwam uit op: 'een dorpsnetwerk, dat de belangen van mijn dorp goed behartigt, met een eigen budget voor een beperkt aantal zaken' en 'versterk de positie van de dorpscoördinator om dingen in de ambtelijke organisatie te bewerkstelligen'.

HOE VERDER De uitkomsten dienen als input voor de nieuwe visie waar de raad om heeft gevraagd. Eerst krijgen de deelnemers en de dorpsnetwerken nog de gelegenheid om te reageren op het concept. Daarna doen B&W een voorstel aan de raad. Het was opvallend dat er geen jongeren waren. Uit de groep Leersum kwam de suggestie om een behoefteonderzoek te houden: 'voor wie doen we dit eigenlijk'. Wethouder Nijhof zei het al aan het begin van de avond: ,,Wat is de legitimiteit van deze bijeenkomst?" Hij gaf zelf twee antwoorden: ,,de ultieme, want we hebben de inwoners gehoord" en ,,geen enkele, want er zijn te weinig mensen."

De Kaap / Stichtse Courant wil in de komende periode op bezoek in de dorpen om uit te zoeken hoe mensen het dorpsgericht werken per dorp beleven en invullen en waar de dorpsbudgetten voor worden gebruikt.