• Gemeente Heuvelrug

Bijl van vierduizend jaar oud gevonden

LEERSUM Dat op de Utrechtse Heuvelrug het verleden soms letterlijk aan je voeten ligt, ontdekte Aafje Rietveld onlangs aan den lijve. Op een door regenwater uitgesleten bospad in de omgeving van de Gezichtslaan in Leersum vond zij een stenen bijl van maar liefst ruim 4000 jaar oud.

Deze bijl is gebruikt door een van de eerste boeren die zich op de Utrechtse Heuvelrug vestigden. Oorspronkelijk zal de bijl een houten handvat hebben gehad, maar deze heeft de tand des tijds niet overleefd. Bijlen waren belangrijk gereedschap voor de boeren in het neolithicum (Latijn voor nieuwe steentijd), zoals archeologen deze periode noemen. In dit bosrijke gebied moesten zij bomen kappen om hun akkers aan te leggen. En ook voor de bouw van hun boerderijen hadden zij veel hout nodig. Het is bijzonder te bedenken dat met deze stenen bijl meer dan vierduizend jaar geleden lokale woudreuzen zijn omgekapt.

Hoe deze bijl op het bospad terecht is gekomen, is niet helemaal duidelijk. Omdat het heel belangrijk en kostbaar gereedschap was, is het onwaarschijnlijk dat de eigenaar deze hier heeft laten slingeren en kwijt is geraakt. Het is waarschijnlijker dat deze bijl als grafgift met de eigenaar is begraven zoals gebruikelijk was in deze periode. De eerste boeren bouwden ook de eerste grafheuvels op de heuvelrug. Mogelijk is de bijl dus afkomstig uit een verdwenen grafheuvel.

Deze neolithische bijl van de eerste boeren op de Utrechtse Heuvelrug brengt het verleden ineens heel dichtbij. Vanaf de zomer van 2018 is deze te zien in het nieuwe museumconcept de 'Tijdlijn van Leersum' in de bibliotheek in Sport- en Cultuurcentrum De Binder over de geschiedenis van Leersum. Dit concept is bedacht door Jos Rams van de Historische Vereniging Leersum en de werkgroep archeologie van de Vereniging voor Dorp en Natuur Amerongen-Leersum. In samenwerking met bibliotheek Z-O-UT, gemeente Utrechtse Heuvelrug en vele lokale ondernemers wordt gestreefd naar de opening van de 'Tijdlijn van Leersum' in het eerste kwartaal van 2018.