Oud nieuw

Ruim aandacht de afgelopen weken voor allerlei archeologische vondsten in onze gemeente. Je hoeft hier blijkbaar de schop maar in de grond te steken en het is raak. Of het nu bij het Stationsgebied Driebergen-Zeist is waar resten van een oude boerderij en afdrukken van houten palen van meer dan 2000 jaar oud zijn gevonden, of de Middelweg in Leersum waar sporen van houtskoolmeilers, boerderijen en crematieresten zijn aangetroffen. Blijkbaar was het hier ook vroeger al goed toeven. Ook heeft men aan de Middelweg op anderhalve meter diepte een stuk ongeschonden landschap aangetroffen dat later ondergestoven is. Ik zag beelden voor me van een soort van onderaardse stad, Jules Verne achtige taferelen.

Houtskoolmeilers, ik kende het woord niet: een soort van oven voor de productie van houtskool uit bomen; uit een periode dat het hier nog sterk bebost was. Net als nu dus. Misschien kunnen we de meilers weer in productie brengen. De houtkap neemt immers, wanneer ik de krant moet geloven, sinds de kapvergunning is afgeschaft weer behoorlijke vormen aan.

Door al die vondsten begon ik me af te vragen wat onze nakomelingen over tweeduizend jaar van onze beschaving terug zullen vinden. Als de Heuvelrug dan tenminste nog bewoond wordt. En als er tegen die tijd sowieso nog archeologen bestaan.

Mijn stelling is namelijk dat de archeologie en de archeoloog uitstervend zijn en op termijn geheel uit het maatschappijbeeld verdwijnen. Archeologie is immers 'de wetenschap die overblijfselen van oude culturen bestudeert teneinde het verleden te reconstrueren en te duiden'. Archeologen bestaan dus bij de gratie van het ontbreken van informatie over het verleden. En daar zit hem de crux. Want als we doorgaan op de huidige weg ontbreekt er over 2000 jaar helemaal geen informatie meer over de maatschappij van nu. We leggen met z'n allen tegenwoordig immers zoveel dingen vast: op papier, op foto, op film en ga zo maar door. We zijn bezig om de toekomstige generaties met een overdosis aan nuttige en vooral onnuttige informatie op te zadelen: in archieven, bibliotheken, op harde schijven en in the cloud....

Er hoeft straks dus helemaal niets uit het verleden gereconstrueerd te worden!

Alles is al bekend; de doodsteek voor de archeoloog. De opleiding 'archeologie' zal verdwijnen en - elk nadeel heeft z'n voordeel - bouwwerken zullen niet meer vertraagd worden als gevolg van archeologische vondsten.

Wellicht zal er hier en daar nog een vereenzaamde archeoloog te vinden zijn die, ondanks alle beschikbare informatie en tegen beter weten in, gewoon doorgaat omdat hij het nu eenmaal leuk vindt om in de grond te wroeten. Daar zal hij vooral veel voorwerpen van plastic aantreffen: die vergaan immers niet. En verder hier en daar een chemische verontreiniging. Veel meer nieuws zal hij niet vinden ....

Adriaan Boland