Droefheid en vrijheid

Ik ben van na de oorlog, en hoop dat ook altijd te blijven. Maar ik ben wel opgegroeid in een gezin en in een omgeving waar de Tweede Wereldoorlog diepe wonden heeft geslagen. Uit de school van mijn opa verdwenen vier ambitieuze, jonge mensen die onderwijzer hadden willen worden. Ze zaten bij mijn ouders in de klas. Pas jaren later werd duidelijk dat ze in concentratiekampen zijn omgekomen.

Veel jaren later hoorde ik hoe mijn man als kind bij de bevrijdingsfeesten op 7 mei 1945 weg moest rennen in de paniek die uitbrak toen Duitsers op de Amsterdamse Dam het vuur openden. Het was twee dagen na de capitulatie en Amsterdam was uitgelaten uitgelopen om de Canadese bevrijders te begroeten.

Nog weer later werd in de familiekring van een vriend onthuld dat de vader lid was geweest van de NSB en als gevolg daarvan later een aantal maanden gevangenisstraf had gekregen. De vriend wist niet beter of zijn vader had in verband met ziekte een paar maanden moeten kuren in het verre Groningen. De schaamte sloeg toe.

Drie incidenten die duidelijk maken hoe de oorlog ook voor onze na-oorlogse generatie nooit ver weg was. Maar onze kinderen en kleinkinderen vergaat dat - gelukkig maar - heel anders. En toch krijgen ze de geschiedenis verteld. Dankzij het Nationaal Comité 4 en 5 mei en dankzij de plaatselijke comités. Herdenken en vieren, is de dubbele opdracht die we met elkaar hebben.

Vorige week kreeg ik van iemand die oorlog, bezetting en bevrijding had meegemaakt het verzoek om namens de nu nog levende oudere senioren die opdracht te onderstrepen. Na jarenlange eigen tochten langs schoolklassen en verenigingslokalen ontbreekt het hem en veel van zijn generatiegenoten aan de kracht en de gezondheid om dat nog langer te doen. Het leek me goed zijn wens in de publieke ruimte van een weekblad kracht bij te zetten.

Moed en opoffering, maar ook onmacht en vernedering, slimheid en lafheid, al die woorden krijgen meer betekenis en inkleuring bij de vele persoonlijke verhalen die doorverteld kunnen worden. Voor veel van ons zal de droefheid misschien afnemen, maar de waarde van de vrijheid kan niet genoeg onderstreept worden. Ook na vandaag en morgen.

Marjolein Copier,

Bestuurslid Seniorenplatform Utrechtse Heuvelrug

Tel.0343-442804